BİR KAYBOLUŞUN HİKAYESİ

“Bazı şeyler açıklanmak için değil, katlanılmak için vardır.”
— Seneca

Bu hikâye, hatırlanamayan bir dönüşün ve cevapsız kalan bir karşılaşmanın etrafında dolaşıyor.
Çocukluğun karanlık bir akşamında, sokakta kaybolan bir çocuğun değil; anlamını yitiren bir dünyanın hikâyesi bu.
Bazı anlar vardır, üzerinden yıllar geçse de açıklanamaz; yalnızca taşınır.
Bu yüzden bu metin, Bülent Ortaçgil’in Eylül Akşamı eşliğinde okunmalı.
Çünkü bazı kayboluşlar, ancak bir şarkının bıraktığı boşlukta tamamlanır.

***

Çocukluğumun henüz sokaklara çıkmaya başlamadığım bir dönemiydi. Sokak, camın ardında merakla ve özlemle seyrettiğim; heyecan uyandıran, sınırsız bir dünyaydı.

O akşam ablam bakkala giderken, onun peşine takılmak sokakla kucaklaşmak için bir fırsat gibiydi. Ablam istemese de yoğun ısrarımı kıramadı ve beni de yanına aldı. Birlikte iki kat aşağı indik. Evin kapısından çıkmak, apartman boşluğunda merdivenlerden inmek… Sokakla aramda artık yalnızca birkaç adım kalmıştı ve bu bile beni yeterince heyecanlandırıyordu.

Ama apartmanın o aşılmaz, geçilmez demir kapısına geldiğimizde ablam,
“Sen burada bekle, ben bakkala gidip gelirim,” dedi.
Büyük bir hayal kırıklığına uğramıştım. Ablamın ardından, sokakla aramdaki o amansız engele baktım.

Demir kapının sabit kısmındaki cam kırılmıştı. Beş–altı yaşlarında küçük bir çocuk olan benim için buradan dışarı çıkmak mümkün gibi görünüyordu. Bu düşünce, hava kararmış olsa da beni çok istediğim sokakla kavuşturmaya yetmişti.

Bugün o günü düşündüğümde, çocukluğuma dair hayalle karışık hatırlayabildiğim ilk anılar beliriyor zihnimde. Ayhan Işık’ın ani ölüm haberinin insanlarda yarattığı şok etkisi… Gecenin bir yarısında, Independenta adlı petrol yüklü geminin başka bir gemiyle çarpışıp büyük bir patlamayla yanması… Ve günlerce kara bulutların sokağımızın üzerinden geçmesi…

O gece patlamanın gürültüsünü hatırlamıyorum. Ama annemle babamla birlikte balkona çıktığımız an zihnimde hâlâ çok net. Onların panik hâlinden, kötü bir şeylerin olduğunu sezmiştim. Ne olduğunu bilmiyordum; olan bitene anlam veremiyordum. Bütün bu telaşın sebebi neydi?

Belki de hayatımda ilk kez, o gece yarısında, o balkonda, dünyada kötü şeylerin var olduğu gerçeğiyle yüzleştim. Ve ilk kez bunun nedenini sorguladım. O batan geminin enkazı ise yıllarca Adalar manzarasının bir parçası olarak, öylece durdu.

Dış demir kapının o gizli geçidinden geçip akşamın karanlığında kendimi sokakta bulduğumda, sokağımızdaki iki bakkaldan birine gidip ablamı bulmak istedim.
“Ablam nerede?” diye sordum.
Bakkal, “Kim, senin ablan? Tanımıyorum ki,” dedi.
İki bakkalda da yoktu.

Bu kez sınırlarımı biraz daha zorlayıp caddeyi de geçtim ve üçüncü bakkala sordum. Orada da bulamayınca eve dönmeye karar verdim.

Meğer o sırada ablam eve dönmüş, “Kardeşim gelmedi mi?” diye annemle konuşmuştu. Kaybolduğum anlaşılınca komşumuzun oğulları Cemal ve Kemal abilere haber verilmiş, onlar da arama ekibi gibi sokağa fırlamışlardı.

Eve dönerken yolumu kaybetmiştim. Bugün bile o sokağı gezerken, bu kadar kısa bir mesafede nasıl kaybolduğumu anlayamıyorum. Hatırlamakla hayal görmek arasında bir duyguyla, o günle bugünü; o sokakla çevresini yıllarca zihnimde birbirine bağlamaya çalıştım.

Tam olarak nereye, nasıl gittiğimi hatırlayamıyorum. Yalnızca tren yolunun göründüğü bir yol boyunca yürüdüğümü; etrafı demir örgülerle çevrili, eski bir mezarlığın önüne vardığımı anımsıyorum. Hava karanlıktı ama mezar taşları seçilebiliyordu. Üzerlerindeki yazılar, henüz okuyamadığım ama yabancılığını hissettiğim bir alfabe ile kazınmıştı. Sessizdi; gecenin o saatine ait olmayan bir sessizlik.

Orada küçük bir kız vardı.

Yaşı benimle yaşıt gibiydi. Ne korkmuştu ne de şaşkın. Sanki beni bekliyormuş gibi duruyordu. Ona kaybolduğumu, evime nasıl gidebileceğimi sordum. Yüzünü hatırlamıyorum; sesini de. Sadece orada olduğunu biliyorum. O saatte, o yerde, tek başına.

Sonrasında hiçbir şey yok zihnimde.

Yıllarca o mezarlığın neresi olduğunu merak ettim. Daha da çok, o kızın kim olduğunu. O saatte, mezarlığın önünde küçük bir kız çocuğu… Bunun hiçbir açıklaması yoktu. Mezarlık zihnimde hep aynı yerde kaldı; kız da.

Uzun yıllar sonra yolum yeniden o mahalleye düştüğünde, adımlarım beni hiç şaşırtmadan oraya götürdü. Mezarlık oradaydı. Demir örgüler, taşlar, yazılar… Hepsi hatırladığım gibiydi. Ama kız yoktu. Olması da mümkün değildi.

Cemal ve Kemal abilerden oluşan arama ekibinden Kemal abi beni bulmuştu. Bulunduğum ana, eve dönüşüme dair hiçbir şey hatırlamıyorum. Beni onun bulduğunu, annemin yıllar sonra bile ondan minnetle bahsetmesinden öğrenmiştim.

Ama beni kimden, nereden aldığı; o mezarlığın önünde kiminle konuştuğum; o kızın kim olduğu hâlâ zihnimde cevaplanmamış bir soru olarak duruyor.

Belki de o gece yalnızca sokakta kaybolmadım.
Belki de hayatımda ilk kez, bir şeyleri anlayamadan geride bırakmayı öğrendim.
Ve bazı kayboluşların, bulunarak değil; eksik kalarak tamamlandığını.

A Story of Disappearance

“Some things are not meant to be explained, but endured.”
— Seneca

This story circles around an unremembered return and an unanswered encounter.
It is not the story of a child lost on a street one dark evening of childhood, but of a world that has lost its meaning.

There are moments that, no matter how many years pass, cannot be explained—only carried.
That is why this text should be read accompanied by Bülent Ortaçgil’s Eylül Akşamı.
Because some disappearances are completed only in the emptiness a song leaves behind.

---

It was a time in my childhood when I had not yet truly begun to step into the streets.
The street was a boundless world I watched from behind the window with curiosity and longing—something exciting, almost mythical.

That evening, when my elder sister was going to the grocery store, following her felt like an opportunity to finally embrace the street. Although she did not want to take me, she could not resist my insistence, and she agreed. Together, we went down two floors. Stepping out of the apartment, descending the stairwell… Only a few steps now separated me from the street, and even that was enough to fill me with excitement.

But when we reached the iron gate of the building—impassable, absolute—my sister said,
“Wait here. I’ll go to the store and come back.”

I was deeply disappointed. I looked at that merciless barrier standing between me and the street.
One of the glass panes in the fixed part of the iron gate was broken. For a small child of five or six, it seemed possible to slip through. That thought was enough to reunite me with the street I so desperately wanted, even though night had already fallen.

When I think of that day now, some of the earliest memories I can recall—blurred with imagination—surface in my mind. The shock people felt at the sudden death of Ayhan Işık… The explosion in the middle of the night when the oil tanker Independenta collided with another ship and burst into flames… And the dark clouds that hovered over our street for days afterward.

I do not remember the sound of the explosion that night. But the moment when I stood on the balcony with my mother and father remains vivid. From their panic, I sensed that something terrible had happened. I didn’t know what it was; I couldn’t make sense of it. What was the cause of all this turmoil?

Perhaps it was that night, on that balcony, for the first time in my life, that I confronted the reality that bad things exist in the world. And for the first time, I questioned why.
The wreckage of that sunken ship remained for years as a silent part of the Princes’ Islands view.

When I slipped through the hidden passage of the iron gate and found myself on the street in the evening darkness, I wanted to go to one of the two grocery stores on our street to find my sister.

“Where is my sister?” I asked.

The grocer replied, “Who is your sister? I don’t know her.”

She wasn’t in either of the two stores.

I pushed my limits further, crossed the main road, and asked at a third grocery store. When I couldn’t find her there either, I decided to return home.

Meanwhile, my sister had already come back and asked my mother, “Did my brother come home?”
When they realized I was missing, our neighbors’ sons, Cemal and Kemal, were informed. They rushed out into the streets like a search party.

On my way back, I lost my sense of direction. Even today, when I walk through that area, I cannot understand how I managed to get lost over such a short distance. Suspended between remembering and imagining, I spent years trying to connect that day with today, that street with its surroundings, in my mind.

I cannot remember exactly where I went or how. I only recall walking along a road from which the railway was visible, and arriving in front of an old cemetery surrounded by iron fences. It was dark, but the gravestones were discernible. The inscriptions were carved in an alphabet I could not yet read, but whose strangeness I could feel. It was silent—silent in a way that did not belong to that hour of the night.

There was a little girl there.

She seemed to be about my age. She was neither frightened nor surprised. She stood there as if she had been waiting for me. I told her I was lost and asked how I could get home. I do not remember her face, nor her voice. I only know that she was there. Alone, at that hour, in that place.

After that, there is nothing in my mind.

For years, I wondered where that cemetery was. Even more, I wondered who that girl was. A little girl standing alone in front of a cemetery at that hour… There was no explanation for it. In my mind, the cemetery always remained in the same place—and so did the girl.

Many years later, when I found myself in that neighborhood again, my steps led me there without hesitation. The cemetery was there. The iron fences, the stones, the inscriptions… Everything was exactly as I remembered. But the girl was gone. And of course, she could not have been there.

It was Kemal—one half of the search party of Cemal and Kemal—who found me. I remember nothing about the moment I was found, nor about returning home. I learned that he was the one who found me only from my mother, who spoke of him with gratitude even years later.

But from whom, or from where, he took me; who I spoke to in front of that cemetery; who that girl was—these remain unanswered questions in my mind.

Perhaps that night, I did not only get lost on the street.

Perhaps, for the first time in my life, I learned to leave things behind without understanding them.

And that some disappearances are completed not by being found,
but by remaining incomplete.