ZAMAN TÜNELİ

“Talih, hazırlıklı zihinlere yardım eder.”
— Seneca

“Kabataş’tan başlayan sıradan bir yolculuğun, 1991’de yeniden başlayan bir hayata dönüşmesi.”

🎵 Nirvana – Smells Like Teen Spirit

***

İstanbul'un altında çalışan bazı raylar yalnızca insan taşımaz; biraz da hatıra taşırlar.

Bunların en yaşlısı, Karaköy ile Beyoğlu arasındaki dik yokuşu aşmak için Sultan II. Abdülhamid döneminde hizmete giren Tünel'dir. 1875 yılında açılan bu kısa hat, Londra Metrosu'ndan sonra dünyanın en eski ikinci yeraltı raylı ulaşım sistemi olarak kabul edilir. Yalnızca birkaç yüz metrelik bir yol kat eder ama neredeyse bir buçuk asırlık bir geçmişi sırtında taşır.

Ahşap vagonlardan elektrikli sistemlere uzanan yolculuğunda imparatorlukların yıkılışını, cumhuriyetin kuruluşunu, savaşları, darbeleri ve sayısız insan hikâyesini sessizce izlemiştir.

Yıllar sonra, aynı şehrin başka bir yamacında, bu kez Kabataş ile Taksim arasındaki eğimi aşmak için modern bir kardeş doğdu: F1 Kabataş–Taksim Füniküler Hattı. Camı, çeliği ve elektronik sistemleriyle çağdaş İstanbul'un hızını temsil eden bu hat, yaşlı Tünel'in aksine geçmişten değil, gelecekten gelmiş gibidir.

Ama İstanbul'un tuhaf bir huyu vardır. Bazen en yeni görünen şeyler bile insanı geçmişe götürür.

İşte o gün, Kabataş'tan fünikülere binerken aklımda yalnızca Taksim'e çıkmak vardı.

En azından öyle sanıyordum...

---

2026 yılının sıcak bir yaz günüydü. Hayattan da, gidip geldiğim yoldan da yorulmuş durumdaydım. Kabataş'tan Taksim'e çıkmak üzere fünikülere bindim. Geçen yıllar hayatı sıradanlaştırmış, yaşamak ise sürekli bir mücadeleye dönüşmüştü. İçimde taşıdığım pişmanlıklar, omuzlarıma görünmez bir ağırlık gibi çökmüştü.

Karşıma çıkan herkes, sanki amansız bir mücadeleye girişeceğim bir düşmanmış gibi görünüyordu.

Vagonun serinliği iyi geldi. Gözlerimi kapatıp kendimi klimanın rüzgârına bıraktım. Birkaç dakikalık yolculuk o gün bitmek bilmiyordu. İlk kez bu kadar uzun sürüyor gibiydi. Sanki zaman durmuştu.

Zihnimi meşgul eden olumsuz düşünceler ve geçmişe dair pişmanlıklar, beynimin en ince damarlarında dolaşıyor; duran zamanı daha da ağırlaştırıyordu.

Füniküler sonunda durduğunda, zihnimden kaçmayı yine başaramamıştım.

Yavaşça iniyordum. Kalabalık önümden dağılıyor, ben ise yorgun bacaklarımla en geriden ilerliyordum. Yürüyen merdivenlerle yukarı çıkarken hiçbir tuhaflık fark etmedim.

Ama yukarı ulaştığımda duraksadım.

Burası Taksim çıkışı değildi.

Şaşkınlıkla etrafıma baktım. Neler oluyordu?

Çıkış kapısına doğru yürüdüğümde gördüğüm manzara karşısında iyice afalladım. Burası İstiklal Caddesi'nin Tünel tarafıydı.

Nasıl olurdu?

Kabataş'tan binmiş, Taksim'e gitmek üzere yola çıkmıştım.

Tam o sırada yanımdan kulağında kulaklıklarla yürüyen bir genç geçti. Elindeki Walkman'den yükselen müziği belli belirsiz duyabiliyordum.

"Bu devirde Walkman mi kaldı?" diye geçirdim içimden.

Sonra çevreme daha dikkatli bakmaya başladım. Bir kasetçinin vitrininde üst üste dizilmiş albümler gözüme çarptı. Yıllardır böyle bir vitrin görmemiştim.

İnsanların kıyafetlerinde, saç modellerinde ve yürüyüşlerinde garip bir eski zaman hissi vardı.

Elimi cebime attım.

Telefonumu çıkardım.

Ekranda tek bir uyarı vardı:

Şebeke yok.

Kaşlarım çatıldı.

Bir şeyler kesinlikle yolunda değildi.

Sokaktan geçen arabalar eski modeldi. Ama garip olan şuydu ki, yeni, parlak ve bakımlı görünüyorlardı; adeta son modelmiş gibi bir halleri vardı.

Kabataş'ta girdiğim tünelin ucunda farklı bir çıkışla karşılaşmanın şaşkınlığını henüz atlatamamışken, çok daha büyük bir gerçekle yüzleştim.

Bir gazete bayisinin önünde durdum, tarihe gözüm takıldı. 14 Mayıs 1991…

Ben...

1991 yılındaydım.

Bir an olduğum yerde kaldım.

Lise son sınıfta, okulun satranç takımıyla Galatasaray Lisesi'ndeki bir turnuvaya geldiğimiz güne dönmüştüm. Bu raylı sisteme ilk kez bindiğim gündü. Ama ben o günün öğrencisi değil, 2026'daki bendim.

Acaba bu, yıllardır sırtımda taşıdığım pişmanlıkları telafi etmem için bana sunulmuş ikinci bir şans mıydı?

O gün tek bir oyunu kaybetmiştim.

Ama şimdi anlıyordum ki, kaybettiğim şey sadece o oyun değildi.

Sanki hayatım boyunca yaptığım tüm hamleler, önümde duran görünmez bir satranç tahtasında yeniden diziliyordu.

Başımı kaldırdım.

Kalabalığın içinden bana bakan o eski dünya sessizdi.

Bu kez önümde yalnızca bir oyun yoktu.

Belki de bir hayat yeniden başlıyordu.

Ve ben, ilk hamlemi yapmak üzereydim.

TIME TUNNEL

"Fortune favors the prepared mind."
— Seneca

"A simple journey that begins in Kabataş turns into a life restarted in 1991."

🎵 Nirvana – Smells Like Teen Spirit

---

Some rails running beneath Istanbul carry more than people; they carry memories as well.

The oldest of them is the Tünel, built during the reign of Sultan Abdul Hamid II to overcome the steep slope between Karaköy and Beyoğlu. Opened in 1875, this short line is considered the world's second-oldest underground rail system after the London Underground. It covers only a few hundred meters, yet bears nearly a century and a half of history on its shoulders.

From its wooden carriages to its modern electric systems, it has silently witnessed the fall of empires, the birth of a republic, wars, coups, and countless human stories.

Years later, on another hillside of the same city, a modern sibling was born to conquer the incline between Kabataş and Taksim: the F1 Kabataş–Taksim Funicular Line. With its glass, steel, and electronic systems, it embodies the speed of contemporary Istanbul. Unlike the old Tünel, it seems as if it has arrived not from the past, but from the future.

But Istanbul has a peculiar habit.

Sometimes even the newest things can take a person back in time.

That day, as I boarded the funicular at Kabataş, my only intention was to reach Taksim.

At least, that's what I thought...

---

It was a hot summer day in 2026.

I was tired—tired of life, tired of the road I walked every day. I boarded the funicular at Kabataş to go up to Taksim. The passing years had made life ordinary, while living itself had become a constant struggle. The regrets I carried weighed on my shoulders like an invisible burden.

Everyone I met seemed like an enemy I was about to confront in some endless battle.

The cool air inside the carriage felt good. I closed my eyes and surrendered myself to the breeze from the air conditioning. The journey, which should have lasted only a few minutes, felt endless that day. For the first time, it seemed unusually long.

As if time itself had stopped.

The negative thoughts occupying my mind and the regrets of the past drifted through the finest veins of my brain, making the frozen moments feel even heavier.

When the funicular finally stopped, I had once again failed to escape my own thoughts.

I stepped off slowly.

The crowd dispersed ahead of me while I followed behind with weary legs. As I rode the escalators upward, I noticed nothing unusual.

But when I reached the top, I stopped.

This wasn't the Taksim exit.

I looked around in confusion.

What was happening?

As I walked toward the exit, the sight before me left me even more bewildered.

This was the Tünel end of İstiklal Avenue.

How was that possible?

I had boarded in Kabataş, heading for Taksim.

Just then, a young man walked past me with headphones on. Faint music leaked from the Walkman in his hand.

A Walkman? In this day and age? I thought.

Then I began to look around more carefully.

A cassette shop caught my eye. Albums were stacked one on top of another in the display window. I hadn't seen a storefront like that in years.

There was something strangely old-fashioned about the people's clothes, hairstyles, and the way they carried themselves.

I reached into my pocket.

I pulled out my phone.

Only one message appeared on the screen:

No Signal.

I frowned.

Something was definitely wrong.

The cars passing along the street were old models. Yet strangely, they looked brand-new, polished, and well maintained—as though they had just rolled off the assembly line.

Before I could recover from the shock of finding a completely different exit at the end of the tunnel I had entered in Kabataş, I came face to face with a much greater reality.

I stopped in front of a newspaper stand.

My eyes fell on the date.

May 14, 1991.

I was...

In 1991.

For a moment, I stood frozen.

I had returned to the day my high school's chess team had come to a tournament at Galatasaray High School during my final year. It was the very first day I had ridden this rail system.

But I was not the student I had been that day.

I was myself from 2026.

Could this be a second chance?

A chance offered to me so that I could make peace with the regrets I had carried for years?

That day, I had lost a single chess game.

But now I understood that the game was not the only thing I had lost.

It felt as though every move I had made throughout my life was being arranged once more on an invisible chessboard before me.

I lifted my head.

The old world staring back at me through the crowd was silent.

This time, there was more than a game ahead of me.

Perhaps an entire life was beginning again.

And I was about to make my first move.